แนวโน้มพฤติกรรมด้านสุขอนามัยของประชาชน : อนามัยพยากรณ์

สุนิสา มะลิวัลย์

กรมอนามัยได้ดำเนินการเฝ้าระวังพฤติกรรมด้านสุขอนามัยด้วยเครื่องมือ“อนามัยโพล” เพื่อให้ได้ข้อมูลสถานการณ์พฤติกรรมด้านสุขอนามัยในปัจจุบันและสามารถนำไปคาดการณ์แนวโน้มในอนาคต เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการวางแผนและการสื่อสารสร้างความรอบรู้เพื่อให้ประชาชนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์และมีสุขภาพดี โดยพฤติกรรมด้านสุขอนามัย ประกอบด้วย
    1) กินอาหารปรุงสุกสะอาด
    2) การล้างมือบ่อย ๆ
    3) สวมหน้ากากเมื่อฝุ่นสูง
    4) ทำความสะอาดบ้าน
    5) ทำความสะอาดห้องน้ำ
    6) ติดตามสถารณ์มลพิษสิ่งแวดล้อม 
    7) การคัดแยกขยะก่อนทิ้ง
ซึ่งผลอนามัยโพลระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2566 – 30 เมษายน 2567 มีผู้ตอบแบบสำรวจรวม 6,862 คน สรุปผลการเฝ้าระวังพฤติกรรมด้านสุขอนามัย ได้ดังนี้

รูปที่ 1 สถานการณ์พฤติกรรมด้านสุขอนามัย ณ 30 เมษายน 2567 (จากอนามัยโพล)

• ­ สถานการณ์พฤติกรรมด้านสุขอนามัย ณ 30 เมษายน 2567 พบว่า 3 พฤติกรรมที่ประชาชนปฏิบัติเป็นประจำได้มากที่สุด คือ กินอาหารปรุงสุกสะอาด ล้างมือบ่อยๆ สวมหน้ากากเมื่อฝุ่นสูง ในขณะที่ 3 พฤติกรรมที่ประชาชนปฏิบัติเป็นประจำได้น้อย คือ แยกขยะ ติดตามสถานการณ์มลพิษ และทำความสะอาดห้องน้ำ ตามลำดับ รายละเอียดดังรูปที่ 1
• แนวโน้มของพฤติกรรมด้านสุขอนามัยรายเดือนแยกรายพฤติกรรม พบว่า เกือบทุกพฤติกรรมมีแนวโน้มลดลง ในเดือนเมษายน 2567 รายละเอียดดังรูปที่ 2

รูปที่ 2 แนวโน้มของพฤติกรรมด้านสุขอนามัยรายเดือน
ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2566 – 30 เมษายน 2567 แยกรายพฤติกรรม

การพยากรณ์แนวโน้มพฤติกรรมด้านสุขอนามัย
การพยากรณ์แนวโน้มพฤติกรรมด้านสุขอนามัย ด้วย Excel 2016 ฟังก์ชัน FORECAST โดยใช้ข้อมูลจากเดือนตุลาคม 2566 – เมษายน 2567 เพื่อพยากรณ์แนวโน้มพฤติกรรมสำหรับเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน 2567 พบว่า พฤติกรรมที่คาดว่าจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในเดือนพฤษภาคม ได้แก่ สวมหน้ากากในที่ฝุ่นสูง การล้างมือเป็นประจำ การคัดแยกขยะก่อนทิ้ง การติดตามสถารณ์มลพิษสิ่งแวดล้อม กินอาหารปรุงสุกสะอาด ทั้งนี้พฤติกรรมที่คาดการณ์ว่ามีแนวโน้มลดลง คือ การทำความสะอาดห้องน้ำ และพฤติกรรมที่มีแนวโน้มคงที่ คือ การทำความสะอาดบ้านเป็นประจำ รายละเอียดดังภาพที่ 3-9

ภาพที่ 3 แนวโน้มการสวมหน้ากากในพื้นที่ฝุ่นสูง

ภาพที่ 4 แนวโน้มการล้างมือเป็นประจำ

ภาพที่ 5 แนวโน้มการแยกขยะก่อนทิ้ง

ภาพที่ 6 แนวโน้มการกินอาหารปรุงสุก

ภาพที่ 7 แนวโน้มการติดตามสถานการณ์มลพิษและป้องกันตนเองได้

ภาพที่ 8 แนวโน้มการทำความสะอาดห้องน้ำ

ภาพที่ 9 แนวโน้มการทำความสะอาดบ้าน

ข้อเสนอ

• ­ ควรสื่อสารเน้นย้ำ ให้ความรู้ประชาชนเพื่อปรับพฤติกรรมด้านสุขอนามัยที่พบว่ายังปฏิบัติได้น้อยอยู่ คือ การแยกขยะก่อนทิ้ง การติดตามสถานการณ์มลพิษสิ่งแวดล้อม และการทำความสะอาดห้องน้ำเป็นประจำ
• จากการคาดการณ์ล่วงหน้าในเดือน พ.ค.- มิ.ย 67 พบว่าพฤติกรรมที่มีแนวโน้มลดลงและคงที่ คือ การทำความสะอาดห้องน้ำ และการทำความสะอาดบ้านเป็นประจำ ดังนั้น จึงควรกำหนดมาตรการ หรือการรณรงค์เพื่อให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ เนื่องจากเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านฤดูร้อนเป็นฤดูฝน และมีการเปิดเทอมที่อาจเสี่ยงต่อการระบาดของโรคติดต่อมากขึ้น

ข้อมูลจาก อนามัยโพล

	Writer
	สุนิสา มะลิวัลย์

	Editor
	ภัทราภรณ์ พวงศรี

	Executive Editor
	เบญจวรรณ ธวัชสุภา

	Data Developer
	สุธาสินี จันส่ง

	Content Creater & Web Design
	วิษณุ ศรีวิไล
	มนุษย์ผู้เชื่อวันพีซมีจริง