ดูร้อน รอดหรือร่วง? | ผลสำรวจ ANAMAI SURVEY
กรมอนามัย พร้อมให้ข้อมูลข่าวสารที่มีประโยชน์สำหรับคุณ
ภัทราภรณ์ พวงศรี
กรมอนามัย ได้ดำเนินการสํารวจอนามัยเซอร์เวย์เรื่อง “อาการและพฤติกรรมจากความร้อน ปี 2569” เพื่อสำรวจความคิดเห็นและความกังวลของประชาชน รวมทั้งเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพจากความร้อน เพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับนำไปใช้ประกอบการวางเผนและการสื่อสารเพื่อสร้างความรู้ด้านสุขภาพแก่ประชาชน ในการปรับตัวและรับมือต่อสภาพอากาศร้อน และเพื่อการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยสำรวจระหว่างวันที่ 23 กุมภาพันธ์ – 18 พฤษภาคม มีผู้ตอบ 754 คน สรุปผลการสำรวจ ดังนี้
สรุปผลการสำรวจ
จากผลการสำรวจอนามัยเซอร์เวย์ เรื่อง อาการและพฤติกรรมจากความร้อนในช่วงฤดูร้อน ระหว่างวันที่ 23 กุมภาพันธ์ – 18 พฤษภาคม 2569 มีผู้ตอบแบบสำรวจจำนวน 754 คน พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจ
มีสัดส่วนของผู้ที่ไม่มีอาการและมีอาการที่เกี่ยวข้องกับความร้อนใกล้เคียงกัน โดยไม่มีอาการ จำนวน 378 คน
คิดเป็นร้อยละ 50.13 และมีอาการ จำนวน 376 คน คิดเป็นร้อยละ 49.87 อาการที่พบมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปวดศีรษะ ร้อยละ 21.75 เวียนศีรษะ/สับสน/มึนงง ร้อยละ 16.71 และเบื่ออาหาร ร้อยละ 9.42 ตามลำดับ
ด้านพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากความร้อน พบว่า พฤติกรรมที่ปฏิบัติเป็นประจำมากที่สุด ได้แก่ รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ ร้อยละ 90.85 ล้างมือให้สะอาด ร้อยละ 87.93 และงดดื่มสุรา ร้อยละ 86.07
ทั้งนี้ ในช่วงเวลา 12.00 – 13.00 น. ผู้ตอบส่วนใหญ่อยู่ในอาคารที่มีเครื่องปรับอากาศ ร้อยละ 59.02 รองลงมาคือ อยู่ในอาคารแต่ไม่มีเครื่องปรับอากาศ ร้อยละ 38.36 และอยู่กลางแจ้งนานกว่า 5 ชั่วโมง ร้อยละ 2.12
ด้านการรับรู้และความกังวล พบว่า ผู้ตอบส่วนใหญ่มีความกังวลว่าความร้อนส่งผลต่อคุณภาพชีวิต
ในระดับปานกลาง ร้อยละ 60.88 และส่วนใหญ่เข้าใจความหมายของดัชนีความร้อนได้ถูกต้อง ร้อยละ 72.94 สำหรับโรคประจำตัว พบว่า ผู้ตอบส่วนใหญ่ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 73.34 ส่วนผู้ที่มีโรคประจำตัว
มีร้อยละ 26.66 โดยโรคที่พบมากที่สุด ได้แก่ ภาวะไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง และโรคภูมิแพ้ ตามลำดับ ทั้งนี้ ผลสำรวจสะท้อนว่าควรเน้นการสื่อสารความเสี่ยงจากความร้อน โดยเฉพาะกลุ่มที่มีโรคประจำตัวและกลุ่มที่ต้องอยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน
ข้อเสนอจากผลการสำรวจ
จากผลการสำรวจอนามัยโพล มีข้อเสนอให้กองประเมินผลกระทบสุขภาพ กองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ นำผลสำรวจอนามัยโพลไปเป็นข้อมูลประกอบเพื่อการดำเนินงานด้านการเฝ้าระวังและสื่อสารเตือนภัยสุขภาพจากความร้อน ดังนี้
- ใช้เป็นข้อมูลประกอบการรายงานผลการเฝ้าะวังผลกระทบต่อสุขภาพจากความร้อน และเพื่อวางแผนในการพัฒนาองค์ความรู้ และสื่อสารสร้างความรอบรู้ ความเข้าใจให้ประชาชนมีความรู้และมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพของตนเองในช่วงฤดูร้อน โดย
- เน้นให้ความรู้เรื่องอาการ และการปฐมพยาบาลรักษาเบื้องต้น กรณีตนเองหรือคนในครอบครัวมีอาการจากความร้อน โดยจากผลโพลพบอาการที่พบบ่อย ได้แก่ ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ/สับสน/มึนงง และเบื่ออาหาร เป็นต้น
- สื่อสารเน้นย้ำพฤติกรรมที่ประชาชนควรปฏิบัติเป็นประจำอย่างต่อเนื่องในช่วงฤดูร้อน ได้แก่ ล้างมือให้สะอาด ทานอาหารปรุงสุกใหม่ งดดื่มสุรา และในขณะเดียวกันสื่อสารเพิ่มความตระหนักในการปรับพฤติกรรมที่พบว่ายังปฏิบัติเป็นประจำได้น้อย ได้แก่ งดดื่มน้ำหวาน น้ำอัดลม เช็คพยากรณ์อากาศก่อนออกจากบ้าน หากเป็นไปได้อยู่ในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ/มีอากาศเย็น เป็นต้น
- ปรับรูปแบบการสื่อสารเรื่องดัชนีความร้อนให้เข้าใจง่ายและเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น เนื่องจากยังมีประชาชนบางส่วนเข้าใจความหมายของดัชนีความร้อนคลาดเคลื่อน หรือยังไม่ตระหนักต่อผลกระทบของความร้อนต่อคุณภาพชีวิต จึงควรจัดทำสื่ออินโฟกราฟิกหรือข้อความเตือนภัยที่ชัดเจน ใช้ภาษาง่าย พร้อมคำแนะนำแยกสำหรับประชาชนทั่วไป กลุ่มที่มีโรคประจำตัว และผู้ที่ต้องอยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน
- เป็นข้อมูลสนับสนุนสำหรับประสานการดำเนินงานในระดับพื้นที่ เช่น อปท. หรือสถานที่ที่มีกลุ่มเสี่ยง ให้ทราบสถานการณ์ผลกระทบต่อสุขภาพที่เกิดขึ้น และจัดสถานที่หรือปรับกิจกรรม จัดสภาพแวดล้อม เพื่อลดความเสี่ยงต่อสุขภาพจากความร้อน และเฝ้าระวังอาการที่เกิดจากความร้อนของประชาชนอย่างต่อเนื่อง
ส่วนที่ 1 ความคิดเห็นของประชาชนและเฝ้าระวังอาการและพฤติกรรมป้องกันด้านสุขภาพจากความร้อน
1.1 วันนี้คุณมีอาการอย่างไรบ้าง?
จากผลการสำรวจพบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจมีสัดส่วนของผู้ที่ไม่มีอาการและมีอาการที่เกี่ยวข้องกับความร้อนใกล้เคียงกัน โดยผู้ที่ไม่มีอาการที่เกี่ยวข้องกับความร้อนมีจำนวน 378 คน คิดเป็นร้อยละ 50.13 ส่วนผู้ที่มีอาการที่เกี่ยวข้องกับความร้อนมีจำนวน 376 คน คิดเป็นร้อยละ 49.87 เมื่อพิจารณาประเภทของอาการที่พบ พบว่าอาการที่รายงานมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปวดศีรษะ ร้อยละ 21.75 เวียนศีรษะ/สับสน/มึนงง ร้อยละ 16.71 และเบื่ออาหาร ร้อยละ 9.42 ตามลำดับ รายละเอียดแสดงดังตารางที่ 1 และตารางที่ 2
ตารางที่ 1 วันนี้คุณมีอาการอย่างไรบ้าง?
|
อาการ |
จำนวน (ราย) |
ร้อยละ |
|
(1) ไม่มีอาการ |
378 |
50.13 |
|
(2) มีอาการ |
376 |
49.87 |
ตารางที่ 2 วันนี้คุณมีอาการอะไรบ้าง?
|
ลำดับอาการ |
ร้อยละ |
|
|
มีอาการ |
ไม่มีอาการ |
|
|
(1) ปวดศีรษะ |
21.75 |
78.25 |
|
(2) เวียนศีรษะ/สับสน/มึนงง |
16.71 |
83.29 |
|
(3) เบื่ออาหาร |
9.42 |
90.58 |
|
(4) ปัสสาวะมีสีเข้ม |
9.02 |
90.98 |
|
(5) มีผื่นแดงขึ้นตามผิวหนัง |
7.96 |
92.04 |
|
(6) อ่อนเพลีย/คลื่นไส้อาเจียน |
7.03 |
92.97 |
|
(7) เป็นตะคริวที่ขา/แขน/ท้อง |
5.97 |
94.03 |
|
(8) หัวใจเต้นเร็ว |
5.84 |
94.16 |
|
(9) หน้ามืดเป็นลม |
4.77 |
95.23 |
|
(10) ผิวหนังร้อนแดงและแห้ง/เหงื่อไม่ออก |
3.45 |
96.55 |
|
(11) หายใจหอบ |
3.45 |
96.55 |
|
(12) ตัวร้อนจัดหรือมีไข้ |
3.18 |
96.82 |
|
(13) ท้องเสีย/ถ่ายเหลว/ถ่ายเป็นน้ำ/ถ่ายมีมูกปนเลือด |
2.12 |
97.88 |
|
(14) ท้องผูก |
2.12 |
97.88 |
|
(15) ขา/ข้อเท้า/หลังเท้าบวม |
1.72 |
98.28 |
1.2 วันนี้คุณได้ป้องกันตัวเองจากความร้อนอย่างไรบ้าง
ผลการสำรวจ พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจมีพฤติกรรมการป้องกันตัวเองจากความร้อน โดยพฤติกรรมที่ระบุว่าทำเป็นประจำได้มากที่สุด 3 อันดับแรก คือ รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ ร้อยละ 90.85 รองลงมาคือ ล้างมือให้สะอาด ร้อยละ 87.93 และงดดื่มสุรา ร้อยละ 86.07 ตามลำดับ รายละเอียดดังตารางที่ 3
ตารางที่ 3 พฤติกรรมการป้องกันตัวเองจากความร้อน
|
ลำดับพฤติกรรม |
ร้อยละ |
||
|
ทำประจำ |
ทำบางครั้ง |
ไม่ได้ทำ |
|
|
(1) รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ |
90.85 |
8.89 |
0.27 |
|
(2) ล้างมือให้สะอาด |
87.93 |
11.80 |
0.27 |
|
(3) งดดื่มสุรา |
86.07 |
12.33 |
1.59 |
|
(4) หลีกเลี่ยงการทำงาน เล่นกีฬา กลางแดดจ้าเป็นเวลานาน |
82.23 |
16.71 |
1.06 |
|
(5) ดื่มน้ำสะอาดบ่อย ๆ ระหว่างวันโดยไม่ต้องรอให้กระหายน้ำ |
81.30 |
18.04 |
0.66 |
|
(6) สวมหมวก แว่นกันแดด ทาครีมกันแดด และกางร่ม เมื่ออยู่กลางแจ้ง |
69.50 |
28.38 |
2.12 |
|
(7) สวมเสื้อผ้าสีอ่อน ระบายเหงื่อได้ดี น้ำหนักเบา ไม่รัดรูป |
64.85 |
33.42 |
1.72 |
|
(8) อยู่ในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ หรือสถานที่ที่มีอากาศเย็น |
56.90 |
38.33 |
4.77 |
|
(9) เช็คพยากรณ์อากาศก่อนออกจากบ้าน |
39.92 |
47.35 |
12.73 |
|
(10) งดดื่มน้ำหวาน น้ำอัดลม |
30.90 |
59.02 |
10.08 |
1.3 คุณกังวลหรือไม่ว่าความร้อนจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของคุณ
ผลการสำรวจ พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจส่วนใหญ่ มีความกังวลว่าความร้อนจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอยู่ที่ระดับปานกลาง ร้อยละ 60.88 รองลงมาคือ เฉยๆ/ไม่กังวล ร้อยละ 25.99 ในขณะที่มีความกังวลมาก ร้อยละ 13.13 ตามลำดับ รายละเอียดดังตารางที่ 4
ตารางที่ 4 คุณกังวลหรือไม่ว่าความร้อนจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิต
|
อันดับ |
ความกังวล |
จำนวน (ราย) |
ร้อยละ |
|
1 |
กังวลปานกลาง |
459 |
60.88 |
|
2 |
เฉยๆ/ไม่กังวล |
196 |
25.99 |
|
3 |
กังวลมาก |
99 |
13.13 |
1.4 ในช่วงเวลากลางวัน (เวลา 12.00 – 13.00 น.) คุณอยู่ในสถานที่แบบไหน?
ผลการสำรวจ พบว่า ผู้ตอบส่วนใหญ่ ใช้เวลาในช่วงเวลากลางวัน (เวลา 12.00 – 13.00 น.) อยู่ในอาคารที่มีแอร์ ร้อยละ 59.02 รองลงมาคือ อยู่ในอาคาร แต่ไม่มีแอร์ ร้อยละ 38.36 อย่างไรก็ตามมีผู้ที่อยู่กลางแจ้งนานกว่า 5 ชั่วโมง ร้อยละ 2.12 ตามลำดับ รายละเอียดดังตารางที่ 5
ตารางที่ 5 ในช่วงเวลากลางวัน (เวลา 12.00 – 13.00 น.) คุณอยู่ในสถานที่แบบไหน?
|
อันดับ |
ช่วงเวลา/สถานที่อยู่ในช่วงกลางวัน |
จำนวน (ราย) |
ร้อยละ |
|
1 |
อยู่ในอาคาร มีแอร์หรือเครื่องปรับอากาศ |
445 |
59.02 |
|
2 |
อยู่ในอาคาร แต่ไม่มีแอร์หรือเครื่องปรับอากาศ |
293 |
38.86 |
|
3 |
อยู่กลางแจ้งนานกว่า 5 ชั่วโมง |
16 |
2.12 |
1.5 ดัชนีความร้อนหมายถึงอะไร
ผลการสำรวจ พบว่า ผู้ตอบส่วนใหญ่ตอบถูกต้องว่า ดัชนีความร้อนหมายถึง “ค่าที่รวมอุณหภูมิและความชื้นเพื่อสะท้อนความรู้สึกร้อนของร่างกาย” ร้อยละ 72.94 ในขณะที่มีผู้ที่ตอบผิด โดยตอบว่าดัชนีความร้อนหมายถึง อุณหภูมิอากาศจริง ร้อยละ 18.97 หมายถึงปริมาณรังสี UV ร้อยละ 3.05 และ ตอบว่าไม่ทราบ ร้อยละ 5.04 รายละเอียดดังตารางที่ 6
ตารางที่ 6 ดัชนีความร้อนหมายถึงอะไร
|
อันดับ |
ช่วงเวลา/สถานที่อยู่ในช่วงกลางวัน |
จำนวน (ราย) |
ร้อยละ |
|
1 |
ค่าที่รวมอุณหภูมิและความชื้นเพื่อสะท้อนความรู้สึกร้อนของร่างกาย |
550 |
72.94 |
|
2 |
อุณหภูมิอากาศจริง |
143 |
18.97 |
|
3 |
ไม่ทราบ |
38 |
5.04 |
|
4 |
ปริมาณรังสี UV |
23 |
3.05 |
1.6 คุณมีโรคประจำตัวหรือไม่
ผลการสำรวจ พบว่า ผู้ตอบระบุว่าไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 73.34 และมีโรคประจำตัว ร้อยละ 26.66โดยโรคประจำตัวที่พบมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ ภาวะไขมันในเลือดสูง ร้อยละ 31.86 รองลงมาคือ โรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 28.43 และโรคภูมิแพ้ ร้อยละ 25.49 ตามลำดับ รายละเอียดดังตารางที่ 7 และ 8 ตามลำดับ
ตารางที่ 7 คุณมีโรคประจำตัวหรือไม่
|
อันดับ |
โรคประจำตัว |
จำนวน (ราย) |
ร้อยละ |
|
1 |
ไม่มี |
553 |
73.34 |
|
2 |
มี |
201 |
26.66 |
ตารางที่ 8 โรคประจำตัวที่พบ
|
อันดับ |
ชื่อโรคประจำตัว |
จำนวนผู้ที่ตอบว่ามีโรค (ราย) |
ร้อยละ |
|
1 |
ภาวะไขมันในเลือดสูง |
65 |
31.86 |
|
2 |
โรคความดันโลหิตสูง |
58 |
28.43 |
|
3 |
โรคภูมิแพ้ |
52 |
25.49 |
|
4 |
โรคอื่น ๆ |
28 |
13.73 |
|
5 |
โรคเบาหวาน |
26 |
12.72 |
|
6 |
โรคไทรอยด์เป็นพิษ |
16 |
7.84 |
|
7 |
โรคหอบหืด |
11 |
5.39 |
|
8 |
โรคหัวใจและหลอดเลือด |
8 |
3.92 |
|
9 |
โรคซึมเศร้า |
4 |
1.96 |
|
10 |
โรคเก๊าต์/ข้ออักเสบ |
4 |
1.96 |
ส่วนที่ 2 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสำรวจ
ผู้ตอบแบบสำรวจ 754 คน เป็นเพศหญิง ร้อยละ 78.91 ส่วนใหญ่มีอายุอยู่ในช่วง 25-44 ปี ร้อยละ 49.20 รองลงมาคือมีอายุในช่วง 45-59 ปี ร้อยละ 30.24 ส่วนใหญ่มีอาชีพ รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานของรัฐ/ลูกจ้างรัฐ ร้อยละ 45.62 รองลงมาคือ แม่บ้าน/พ่อบ้าน ร้อยละ 13.93 และธุรกิจส่วนตัว/ค้าขาย/อาชีพอิสระ ร้อยละ 7.21 ตามลำดับ ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่เขตปกครองรูปแบบพิเศษ (กทม./พัทยา) ร้อยละ 25.86 รองลงมาคือ เทศบาลตำบล ร้อยละ 25.33 และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ร้อยละ 22.41 รายละเอียดดังตารางที่ 9
ตารางที่ 9 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสำรวจ
|
ข้อมูลทั่วไป |
จำนวนผู้ตอบ |
ร้อยละ |
|
เพศ |
||
|
หญิง |
595 |
78.91 |
|
ชาย |
141 |
18.70 |
|
LGBTQIAN+ |
18 |
2.39 |
|
อายุ |
||
|
15 - 24 ปี |
37 |
4.91 |
|
25 - 44 ปี |
371 |
49.20 |
|
45 - 59 ปี |
228 |
30.24 |
|
60 ปี ขึ้นไป |
118 |
15.65 |
|
อาชีพ |
||
|
เกษตรกร |
13 |
1.72 |
|
เกษียณราชการ |
23 |
3.05 |
|
ธุรกิจส่วนตัว/ค้าขาย/อาชีพอิสระ |
80 |
10.61 |
|
รับจ้างทั่วไป |
26 |
3.45 |
|
พนักงานบริษัทเอกชน/ลูกจ้างเอกชน |
78 |
10.34 |
|
นักเรียน/ นักศึกษา |
26 |
3.45 |
|
อสม. |
31 |
4.11 |
|
แม่บ้าน/พ่อบ้าน |
105 |
13.93 |
|
รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานของรัฐ/ลูกจ้างรัฐ |
344 |
45.62 |
|
ว่าง/ระหว่างรองาน |
28 |
3.71 |
|
พื้นที่พักอาศัย |
|
|
|
เขตการปกครองรูปแบบพิเศษ (กทม./พัทยา) |
195 |
25.86 |
|
เทศบาลตำบล |
191 |
25.33 |
|
เทศบาลนคร |
81 |
10.74 |
|
เทศบาลเมือง |
118 |
15.65 |
|
องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) |
169 |
22.41 |
โดย คณะทำงานขับเคลื่อนอนามัยโพล ปีงบประมาณ 2569
กองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ
18 พฤษภาคม 2569
|
|
|
| Writer | |
  |
|
| ภัทราภรณ์ พวงศรี |
| Editor | |
 |
|
| สุนิษา มะลิวัลย์ |
| Content Creater | |
 |
|
| วิษณุ ศรีวิไล | |
|
มนุษย์ผู้เชื่อวันพีซมีจริง |
| Coordinator | |
 |
|
| ชวิศา แก้วสอน |
| Infographic | |
 |
|
| นปภัช ธรรมบำรุง |
| Executive Editor | |
 |
|
| เบญจวรรณ ธวัชสุภา |
| สรุปผลสํารวจอนามัยเซอร์เวย์ ความร้อน 18-5-69 |
ขนาดไฟล์ 206KB
ดาวน์โหลด 24 ครั้ง
|
ดาวน์โหลด
แจ้งไฟล์เสีย |